„Weź się w garść” i inne niewspierające teksty w żałobie

Dobre intencje nie zawsze znaczą dobre wsparcie. Poznaj najczęstsze niewspierające teksty w żałobie i dowiedz się, dlaczego niektóre słowa – choć powszechne – mogą pogłębiać ból po stracie.

W żałobie często spotykamy się z dobrymi intencjami, które, zamiast przynieść ulgę, ranią. Ludzie mówią coś „żeby pomóc”, a tymczasem popędzają, porównują, doradzają nieproszeni, uciekają w banały albo religijne frazy. Nie robią tego dlatego, że nie obchodzi ich Twoje cierpienie, lecz dlatego, że patrzenie na ból drugiej osoby bywa trudny do uniesienia. W najlepszym razie bywa to irytujące, a w najgorszym — głęboko raniące. Może sprawiać wrażenie całkowitego braku empatii ze strony osób, którym ufałaś/ufałeś, że będą przy Tobie.

Lista najgorszych tekstów w żałobie:

„Każdy kiedyś umiera.”
„Ludziom zdarzają się gorsze rzeczy.”
„Oj, nie przejmuj się tak.”
„To był tylko pies.”
„Pewnie nawet Cię to nie rusza.”
„Wszyscy mamy jakieś problemy.”
„Zawsze mogło być gorzej.”

Minimalizowanie straty i bólu

„Myślałem, że już dawno masz to za sobą.”
„Musisz iść dalej. Ona nie wróci.”
„Już najwyższy czas wziąć się w garść.”

Pośpieszanie

„Otrząśnij się.”
„Przestań płakać.”
„Pogódź się z tym.”

Odbieranie prawa do smutku

„Musisz być silna.”
„Myślisz tylko o sobie.”
„Nikt nie lubi smutnych ludzi.”

Moralizowanie i ocenianie

„Wiem, co czujesz. Kiedyś też…”
„Dokładnie wiem, jak to jest.”
„Pamiętaj, inni mają gorzej.”
„Każdy przez to przechodzi.”

Porównywanie

„A może spróbuj tego…”
„Ja na twoim miejscu”
„Powinnaś przeczytać…”

Nieproszone rady

„Masz tyle powodów do wdzięczności.”
„Spójrz na jasną stronę…”
„Takie jest życie!”
„Wszystko dzieje się z jakiegoś powodu.”

Banalne frazesy

„Bóg nigdy nie daje nam więcej, niż jesteśmy w stanie unieść.”
„Bóg potrzebował go bardziej niż Ty.”
„Jest teraz w lepszym miejscu.”

Religijne frazesy

„Możesz mieć kolejne dziecko.”
„Męża zawsze można zastąpić.”
„Teraz możesz wreszcie żyć własnym życiem.”

Uprzedmiotowienie

Jeśli jesteś osobą w żałobie — ta lista może pomóc Ci nazwać to, co być może kiedyś usłyszałaś/eś i zrozumieć, dlaczego było trudne i dlaczego bolało. Jeśli jesteś obok kogoś, kto stracił bliską osobę — być może skłoni Cię ona do zatrzymania się, zadania pytania zamiast udzielania rady lub pocieszania „na siłę”. Bardzo często najbardziej wspierającą reakcją jest uważna obecność i empatyczne słuchanie.

Empatyczne słuchanie nie polega na dawaniu rad, tylko na tworzeniu przestrzeni, w której druga osoba może czuć się bezpiecznie z tym, co przeżywa. Zamiast oceniać lub porównywać, uznaj emocje i zapytaj, czego ta osoba naprawdę potrzebuje. Zatrzymaj potrzebę doradzania, powiedz raczej: „Słucham Cię”, „To brzmi bardzo ciężko”, „Jestem tu”. Wspieranie w żałobie nie wymaga perfekcji — wystarczy gotowość, by zostać i słuchać, nawet jeśli to trudne.

Izabela Jachnicka

Jestem trenerką grup wsparcia, edukatorką i konsultantką w żałobie. Prowadzę warsztaty psychoedukacyjne dla osób w żałobie i osób wspierających innych po stracie. W wolnych chwilach nagrywam podcast „Ścieżki Żałoby” lub tworzę podnoszące na duchu kartki kondolencyjne. Jeśli podoba Ci się to, co robię, możesz postawić mi kawę 🙂